Authors/Ockham/Summa Logicae/Book III-3/Chapter 42

Latin	English
ƿ CAP. 42. QUID EST POSITIO IMPOSSIBILIS?.	Chapter 42. Qhat is a position of the impossible?
Positio impossibilis est quando ponitur aliqua propositio impossibilis. Et sciendum est quod multum refert ponere unam propositionem impossibilem et accipere unam consequentiam in qua unum impossibile infertur ex alio impossibili.	An position of the impossible is when some impossible proposition is proposed. And it must be known that it matters a great deal to posit one impossible proposition and to accept one conclusion in which one impossible is deduced from another impossible.
Sicut multum refert ponere istam propositionem `homo est rudibilis' et inferre istam consequentiam `si homo est asinus, homo est rudibilis'. Similiter multum refert ponere istam propositionem `Deus non est Deus' et inferre istam consequentiam `si Deus non est, Deus non est Deus'; propter quod ista condicionalis sive consequentia concedenda est et positio non est recipienda, et quandoque positio est recipienda tamquam impossibilis et sustinenda est in positione impossibili.	Just as it makes a lot of sense to put the proposition `man is rude' and to draw the conclusion `if man is a donkey, man is rude'. Similarly, it is very important to state the proposition `God is not God' and to draw the conclusion `if God does not exist, God is not God'; for which reason this conditional or consequence must be granted and the position must not be accepted, and sometimes a position must be accepted as impossible and must be supported in an impossible position.
Et tamen consequentia seu condicionalis bona est; sicut ista consequentia bona est `Deus non est tres personae, igitur Deus non est Deus'; et tamen antecedens potest recipi in positione impossibili et debet negari consequens.	And yet the consequent or conditional is good; just as this conclusion is good, `God is not three persons, therefore God is not God'; and yet the antecedent may be received in an impossible position, and the consequent must be denied.
Similiter ista consequentia est bona `Spiritus Sanctus non procedit a Filio, igitur Spiritus Sanctus non distinguitur a Filio', et tamen in positione impossibili debet recipi antecedens et negari consequens.	Similarly, this conclusion is good: `The Holy Spirit does not proceed from the Son, therefore the Holy Spirit is not distinguished from the Son', and yet in an impossible position the antecedent must be accepted and the consequent denied.
Ex quo patet quod multae consequentiae seu condicionales verae sunt et tam antecedens quam consequens est impossibile, et tamen antecedens potest recipi et sustineri et consequens negari.	From this it is evident that many consequents or conditionals are true, and both the antecedent and the consequent are impossible, and yet the antecedent may be received and sustained, and the consequent denied
Unde circa istam .positionem impossibilem est sciendum quod non quaelibet propositio impossibilis est admittenda, quia illa propositio impossibilis quae manifeste apud omnem intellectum infert contradictoria non est admittenda.	Wherefore with regard to this position of the impossible, it is to be known that not every impossible proposition is to be admitted, because that impossible proposition which manifestly implies contradictions to all understanding is not to be admitted.
Unde illa sola propositio impossibilis ex qua per regulas et propositiones per se notas, de quibus nullus intellectus dubitare potest, non possunt inferri contradictoria, est recipienda in positione impossibili.	Hence only that position of the impossible from which, by means of rules and propositions known by themselves, of which no intellect can doubt, contradictory inferences cannot be made, is to be received in a position of the impossible.
Unde tales propositiones `Deus non est Deus', `Deus non est sapiens'; `homo non est risibilis' et huiusmodi possunt recipi in positione impossibili. ƿ Ex isto patet quod regulae datae de positione possibili, scilicet quod omne sequens est concedendum et omne repugnans est negandum, non sunt generaliter servandae in positione impossibili, sed sunt magis restringendae.
Unde ista regula potest dari: omne sequens ex posito consequentia naturali et simplici, tenente virtute propositionis vel regulae per se notae, est concedendum. Ex quo sequitur quod in positione impossibili quod sequitur ex positis vel bene concessis syllogistice, est concedendum.
Similiter quod sequitur virtute talium regularum debite circumstantionatarum `ab universali ad exclusivam de terminis transpositis est bona consequentia', `ab affirmativa de praedicato infinito ad negativam de praedicato finito est bona consequentia' et huiusmodi, est concedendum.
Si enim tales consequentiae negarentur, nulla posset esse disputatio.
Illud autem quod sequitur consequentia ut nunc vel consequentia materiali vel alia consequentia quam tali, potest negari, quantumcumque veraciter sequeretur ex posito. Et similiter, proportionaliter, dicendum est de negatione repugnantis. Ex isto patet, sicut tactum est prius, quod quandoque aliqua consequentia vel condicionalis est concedenda et tamen potest antecedens sustineri sine consequente, etiam quando antecedens includit contradictionem. Unde si quaeratur sic `utrum Spiritus Sanctus non distingueretur a Filio si non procederet ab eo', respondendum est quod sic, quia per istam quaestionem non quaeritur nisi de veritate istius condicionalis `si Spiritus Sanctus non procedit a Filio, Spiritus Sanctus non distinguitur a Filio', quae vera est, quamvis non sit evidenter vera.
Unde multae consequentiae bonae sunt et multae condicionales verae, quamvis non sint evidentes nobis. ƿ Similiter, si quaeratur `an si Deus sit, Deus sit trinus et unus', respondendum est quod sic, quamvis infidelis errans aliter responderet, quia illa condicionalis vera est, quamvis non sit evidens.
Si autem quaeratur, an posito tamquam impossibili quod Spiritus Sanctus non procedat a Filio, concedendum sit tamquam sequens quod Spiritus Sanctus non distinguitur a Filio, dicendum est quod non.
Quia enim ista condicionalis non est evidens nec potest evidenter sciri `si Spiritus Sanctus non procedat a Filio, non distinguitur a Filio', ideo quamvis ista ponatur tamquam impossibilis `Spiritus Sanctus non procedit a Filio', non est ista concedenda `Spiritus Sanctus non distinguitur a Filio'.
Ex istis patet quod multae propositiones includentes contradictionem, hoc est inferentes contradictoria, possunt poni positione impossibili, nec propter hoc sunt contradictoria concedenda, quia facta positione tali non omne sequens ex posito est concedendum, sed multa sequentia sunt neganda vel non concedenda.
Omnia enim quae non sequuntur evidenter, ita quod consequentia talis non potest fieri evidens ex naturalibus, non sunt concedenda propter positum; et hoc sive positum sit una propositio categorica sive sit copulativa ex multis categoricis.
Quandoque enim una propositione impossibili posita et non alia, aliqua propositio est neganda; et si alia esset posita cum prima, illa esset concedenda. Sed numquid talis positio impossibilis est utilis? Dicendum quod quandoque talis positio est utilis.
Per talem enim positionem aperitur via ad sciendum quae consequentiae sunt bonae et evidentes et quae non sunt evidentes, ex quibus potest cognosci distinctio terminorum et ordo eorum, et quandoque potest per talem modum investigari aliquarum rerum distinctio.