Authors/Ockham/Summa Logicae/Book III-2/Chapter 36: Difference between revisions
< Authors | Ockham | Summa Logicae | Book III-2
Jump to navigation
Jump to search
No edit summary |
No edit summary |
||
| Line 8: | Line 8: | ||
|CAP. 36. QUOMODO PASSIO EST DEMONSTRABILIS DE SUBIECTO SUO PRIMO MEDIANTE ALIQUA DETERMINATIONE?. | |CAP. 36. QUOMODO PASSIO EST DEMONSTRABILIS DE SUBIECTO SUO PRIMO MEDIANTE ALIQUA DETERMINATIONE?. | ||
|Chapter 36 How is | |Chapter 36 How is a property demonstrable of its primary subject by means of some determination? | ||
|- valign = top | |- valign = top | ||
|Quamvis autem passio talis non possit demonstrari de subiecto suo primo sine omni additione, specificatione, modificatione vel determinatione, poterit tamen demonstrari de subiecto suo primo mediante aliqua determinatione. | |Quamvis autem passio talis non possit demonstrari de subiecto suo primo sine omni additione, specificatione, modificatione vel determinatione, poterit tamen demonstrari de subiecto suo primo mediante aliqua determinatione. | ||
|But although such | |But although such a property cannot be demonstrated about its first subject without any addition, specification, modification or determination, it can nevertheless be demonstrated about its first subject by means of some determination. | ||
|- valign = top | |- valign = top | ||
| Line 23: | Line 23: | ||
|Et talis demonstratio rectificabitur per illud principium ‘luna est illuminabilis a sole’, quae per solam experientiam sciri potest si ‘illuminabile’ sit passio lunae tamquam primi subiecti. | |Et talis demonstratio rectificabitur per illud principium ‘luna est illuminabilis a sole’, quae per solam experientiam sciri potest si ‘illuminabile’ sit passio lunae tamquam primi subiecti. | ||
|And such a demonstration will be rectified by that principle ‘the moon is illuminable by the sun’, which can be known through experience alone if ‘illuminable’ is | |And such a demonstration will be rectified by that principle ‘the moon is illuminable by the sun’, which can be known through experience alone if ‘illuminable’ is a property of the moon as the first subject. | ||
|- valign = top | |- valign = top | ||
|Et tamen illud principium demonstra{{p|576}}tionem non intrabit. Et sicut talis passio potest demonstrari de subiecto suo primo cum tali determinatione, ita potest demonstrari de inferioribus ad suum subiectum primum. | |Et tamen illud principium demonstra{{p|576}}tionem non intrabit. Et sicut talis passio potest demonstrari de subiecto suo primo cum tali determinatione, ita potest demonstrari de inferioribus ad suum subiectum primum. | ||
|And yet that principle will not enter into demonstration. And just as such | |And yet that principle will not enter into demonstration. And just as such a property can be demonstrated from its first subject with such determination, so it can be demonstrated from inferiors to its first subject. | ||
|- valign = top | |- valign = top | ||
Revision as of 22:00, 26 February 2025
| Latin | English |
|---|---|
| CAP. 36. QUOMODO PASSIO EST DEMONSTRABILIS DE SUBIECTO SUO PRIMO MEDIANTE ALIQUA DETERMINATIONE?. | Chapter 36 How is a property demonstrable of its primary subject by means of some determination? |
| Quamvis autem passio talis non possit demonstrari de subiecto suo primo sine omni additione, specificatione, modificatione vel determinatione, poterit tamen demonstrari de subiecto suo primo mediante aliqua determinatione. | But although such a property cannot be demonstrated about its first subject without any addition, specification, modification or determination, it can nevertheless be demonstrated about its first subject by means of some determination. |
| Sicut si ‘illuminabile’ sit prima passio lunae, quamvis haec non possit demonstrari ‘luna est illuminabilis’, haec tamen poterit demonstrari ‘si luna sit in tali situ, luna erit actu illuminata a sole’; et arguitur sic ‘quando inter lunam et solem nullum est medium opacum, luna erit illuminata a sole; sed quando luna est in tali situ, nullum erit medium inter lunam et solem; igitur tunc luna erit illuminata’. | For example, if ‘illuminable’ is the first property of the moon, although it cannot be demonstrated that ‘the moon is illuminable’, this can nevertheless be demonstrated: ‘if the moon is in such and such a position, the moon will actually be illuminated by the sun’; and it is argued thus ‘when there is no opaque medium between the moon and the sun, the moon will be illuminated by the sun; but when the moon is in such and such a position, there will be no medium between the moon and the sun; therefore then the moon will be illuminated’. |
| Et talis demonstratio rectificabitur per illud principium ‘luna est illuminabilis a sole’, quae per solam experientiam sciri potest si ‘illuminabile’ sit passio lunae tamquam primi subiecti. | And such a demonstration will be rectified by that principle ‘the moon is illuminable by the sun’, which can be known through experience alone if ‘illuminable’ is a property of the moon as the first subject. |
| Et tamen illud principium demonstraƿtionem non intrabit. Et sicut talis passio potest demonstrari de subiecto suo primo cum tali determinatione, ita potest demonstrari de inferioribus ad suum subiectum primum. | And yet that principle will not enter into demonstration. And just as such a property can be demonstrated from its first subject with such determination, so it can be demonstrated from inferiors to its first subject. |
| Et per consimilem modum contingit demonstrare per omnes causas, secundum quod docet | And in a similar way it is possible to demonstrate through all causes, according to what Aristotle teaches, |
| Aristoteles, II Posteriorum, et aliqualiter patebit inferius. | Later Works II, and it will be somewhat clear below. |