Authors/John of Salisbury/Metalogicon/Liber 4/Caput 30 - Revision history

Edward Ockham at 18:13, 8 April 2015

2015-04-08T18:13:05Z

← Older revision		Revision as of 13:13, 8 April 2015
Line 1:		Line 1:
	~~{{Nextpage\|[[../Caput 29\|Caput 29]]\|[[../Caput 31\|Caput 31]]}} ~~		==Chapter 30==

	~~Translated by Daniel McGarry~~

	{\| border="1" cellpadding="10"		{\| border="1" cellpadding="10"
Line 45:		Line 43:
	\|}		\|}

	== Notes ==		<noinclude>
			==Notes==
	{{reflist}}		{{reflist}}[[Category:Unchecked_translations]]
			</noinclude>
	[[Category:Unchecked_translations]]

Edward Ockham at 16:54, 21 March 2012

2012-03-21T16:54:09Z

← Older revision		Revision as of 11:54, 21 March 2012
Line 1:		Line 1:
	{{Nextpage\|[[../Caput 29\|Caput 29]]\|[[../Caput 31\|Caput 31]]}}		{{Nextpage\|[[../Caput 29\|Caput 29]]\|[[../Caput 31\|Caput 31]]}}

	Translated by Daniel McGarry		Translated by Daniel McGarry
Line 39:		Line 39:
	\|- valign="top"		\|- valign="top"
	\| Liquet autem ex praecedentibus ad hoc, ut sensus sit, plura concurrere: ut sint exterius offendiculum, in quem impingit spiritus, minister sentiendi, idemque spiritus qui exterioris obstaculi qualitatem ad notitiam animae profert. Ut sint tria, anima quae sentit, spiritus, quo sentit, et offendiculum, quod extrinsecus sentit. His, ut praedictum est, excitatur vis deliberativa, quam supra nominavimus rationem, suumque iudicium exercet, quod itidem ratio appellatur; quod quidem interdum verum, interdum probabile est.		\| Liquet autem ex praecedentibus ad hoc, ut sensus sit, plura concurrere: ut sint exterius offendiculum, in quem impingit spiritus, minister sentiendi, idemque spiritus qui exterioris obstaculi qualitatem ad notitiam animae profert. Ut sint tria, anima quae sentit, spiritus, quo sentit, et offendiculum, quod extrinsecus sentit. His, ut praedictum est, excitatur vis deliberativa, quam supra nominavimus rationem, suumque iudicium exercet, quod itidem ratio appellatur; quod quidem interdum verum, interdum probabile est.
	\|		\| It is evident from what was said above, that many factors concur to produce sensation. These include the external object, with which the spirit, which is sensation’s servant, comes in contact, and the spirit itself, which brings to the attention of the conscious soul the quality of the external object. There are thus three requisites [for sensation]: the conscious soul, the spirit whereby the soul senses, and the external object it perceives. By these, the deliberative force which we have above called “reason,” is, as previously noted, stimulated to action. Whereupon reason exercises its judgment, which is likewise called “reason.” The latter is sometimes [unequivocally] true, sometimes probable.
	\|- valign="top"		\|- valign="top"
	\| Sed ratio vera non est, nisi sit certa et firma: eo quod ratio, nomen firmitudinis est. Nam et ratum non dicitur, nisi quod [0934B] firmum est. Ut itaque magno placuit Augustino: Ratio vera solius Dei est, et eorum, quibus ipse certam notitiam firmumque iudicium de rebus habere concessit. Est autem praedicamentalis inspectio, et prima fere philosophandi via, de qualibet re proposita quid sit attendere, itemque quibus proprietatibus ab aliis differat, et quomodo aliis conformetur. Deinde an sit ei quid contrarium, et an ipsum susceptibile sit contrariorum. Quae cum innotuerunt, res familiarius assignata, in notitiam transit. Utique hunc ordinem, etsi pro voto exprimere nequeam, in tantae rei investigatione tamen, quia commodissimus est, placuit imitari. Nec est ubi iustius de rationis veritatisque substantia quaeratur, quam ubi vis logicae discutitur, quae se profitetur [0934C] scientiam veritatis, ut asserit Augustinus, et utinam assequi valeat quod promittit! Constat autem quia plurimum prodest, et inveniendi examinandique rationes, viam et copiam parat.		\| Sed ratio vera non est, nisi sit certa et firma: eo quod ratio, nomen firmitudinis est. Nam et ratum non dicitur, nisi quod [0934B] firmum est. Ut itaque magno placuit Augustino: Ratio vera solius Dei est, et eorum, quibus ipse certam notitiam firmumque iudicium de rebus habere concessit. Est autem praedicamentalis inspectio, et prima fere philosophandi via, de qualibet re proposita quid sit attendere, itemque quibus proprietatibus ab aliis differat, et quomodo aliis conformetur. Deinde an sit ei quid contrarium, et an ipsum susceptibile sit contrariorum. Quae cum innotuerunt, res familiarius assignata, in notitiam transit. Utique hunc ordinem, etsi pro voto exprimere nequeam, in tantae rei investigatione tamen, quia commodissimus est, placuit imitari. Nec est ubi iustius de rationis veritatisque substantia quaeratur, quam ubi vis logicae discutitur, quae se profitetur [0934C] scientiam veritatis, ut asserit Augustinus, et utinam assequi valeat quod promittit! Constat autem quia plurimum prodest, et inveniendi examinandique rationes, viam et copiam parat.
	\|		\| True reason is sure and unwavering. The word itself, “reason,” signifies certitude. Only that which is firmly established can be called ratum. Consequently, according to the great Augustine: “True reason is possessed only by God, and by those to whom God grants the privilege of genuine certitude and secure judgment.” Investigation by categories, the first step in seeking philosophical [scientific] knowledge of anything, consists in considering what the thing [in question] is; wherein it differs from, or is similar to other things; and whether it has, or can have contraries. Once these questions have been answered, the thing [in question] is more accurately determined, and thus becomes a part of our knowledge. I myself have chosen to imitate this method, because it is so suitable, despite the fact that, in the investigation of such an extensive subject, I have not been able to follow this plan as [closely as] I would have wished. There is no more fitting occasion for an examination of the substance of reason and truth, than when one is discussing the power of logic. For the latter [logic], as Augustine observes, professes to be the science of truth: would that it could [fully] attain what it promises! However [although it falls short of perfection], logic certainly has very great efficacy, and provides both a method and a faculty for the invention and examination of reasoning.
	\|}		\|}

Edward Ockham at 16:53, 21 March 2012

2012-03-21T16:53:31Z

@@ Line 1: / Line 1: @@
-{{Nextpage|[[../Caput 29|Caput 29]]|[[../Caput 31|Caput 31]]}}
+{{Nextpage|[[../Caput 29|Caput 29]]|[[../Caput 31|Caput 31]]}}&nbsp;
-|- valign = top
+Translated by Daniel McGarry
+{| border="1" cellpadding="10"
+|-
-|- valign = top
+! valign="top" width="45%" | Latin
-|Harum vero philologia prima est, et quae aliarum naturam, vim et consilia indicat: siquidem cum undique probabilia multa occurrant (quia, ut ait Pythagoras, fere de omni re potest in contrarium disputari), rerum certitudinem quaerit, et diligenti cautela declinat errores; et sicut virtus est vitium fugere et sapientia prima, stultitia caruisse, sic [0933D] quae praecaveret errorem has quae virtutes afferunt naturaliter antecedit: et, ut Iunonis, aut, ut rectius dixerim, Martiani verba ponantur, an quisquam est, qui philologiae se asserat privilegia laborata, et lucubrationum praemium nescire Pallorem, quae etiam deos quiescentes ad se venire inaudita obsecratione compellit: et paulo supra coelum, terram, mare, et quae in eis sunt, prima scrutatur: quae
+! valign="top" width="55%" | English
+|- valign="top"
+| CAP. XXX. Idem.
+| Chapter 30. The fact that philology precedes its two sisters. Also what investigation by categories is appropriate in a discussion of reason and truth.
-|- valign = top
+|- valign="top"
-|Pervigil in modico penetrans arcana labore,
+| Harum vero philologia prima est, et quae aliarum naturam, vim et consilia indicat: siquidem cum undique probabilia multa occurrant (quia, ut ait Pythagoras, fere de omni re potest in contrarium disputari), rerum certitudinem quaerit, et diligenti cautela declinat errores; et sicut virtus est vitium fugere et sapientia prima, stultitia caruisse, sic [0933D] quae praecaveret errorem has quae virtutes afferunt naturaliter antecedit: et, ut Iunonis, aut, ut rectius dixerim, Martiani verba ponantur, an quisquam est, qui philologiae se asserat privilegia laborata, et lucubrationum praemium nescire Pallorem, quae etiam deos quiescentes ad se venire inaudita obsecratione compellit: et paulo supra coelum, terram, mare, et quae in eis sunt, prima scrutatur: quae
+== Notes  ==
-|- valign = top
+{{reflist}}
+[[Category:Unchecked_translations]]

Edward Ockham: Created page with "{{Nextpage|Caput 29|Caput 31}} {| border=1 cellpadding=10 !valign = top width=45%|Latin !valign = top width=55%|English |- valign = top |CAP. XX..."

2012-03-21T08:52:56Z

Created page with "{{Nextpage|[[../Caput 29|Caput 29]]|[[../Caput 31|Caput 31]]}} {| border=1 cellpadding=10 !valign = top width=45%|Latin !valign = top width=55%|English |- valign = top |CAP. XX..."

New page

{{Nextpage|[[../Caput 29|Caput 29]]|[[../Caput 31|Caput 31]]}}
{| border=1 cellpadding=10
!valign = top width=45%|Latin
!valign = top width=55%|English

|- valign = top
|CAP. XXX. Idem.

|

|- valign = top
|Harum vero philologia prima est, et quae aliarum naturam, vim et consilia indicat: siquidem cum undique probabilia multa occurrant (quia, ut ait Pythagoras, fere de omni re potest in contrarium disputari), rerum certitudinem quaerit, et diligenti cautela declinat errores; et sicut virtus est vitium fugere et sapientia prima, stultitia caruisse, sic [0933D] quae praecaveret errorem has quae virtutes afferunt naturaliter antecedit: et, ut Iunonis, aut, ut rectius dixerim, Martiani verba ponantur, an quisquam est, qui philologiae se asserat privilegia laborata, et lucubrationum praemium nescire Pallorem, quae etiam deos quiescentes ad se venire inaudita obsecratione compellit: et paulo supra coelum, terram, mare, et quae in eis sunt, prima scrutatur: quae

|

|- valign = top
|Pervigil in modico penetrans arcana labore,

|

|- valign = top
|Quae potis est docta totum praevertere cura

|

|- valign = top
|Quod superis praescire datum est. Quin crebrius in nos

|

|- valign = top
|Ius habet illa, deos urgens iniussa coactos,

|

|- valign = top
|Et quod nulla queat superum tentare potestas

|

|- valign = top
|Invito scit posse Iove.

|

|- valign = top
|Siquidem, ut ait alius, non inferior Martiano,

|

|- valign = top
|[0934A] ..... Labor improbus omnia vincit. (VIRG. Georg., I, 144.)

|

|- valign = top
|Liquet autem ex praecedentibus ad hoc, ut sensus sit, plura concurrere: ut sint exterius offendiculum, in quem impingit spiritus, minister sentiendi, idemque spiritus qui exterioris obstaculi qualitatem ad notitiam animae profert. Ut sint tria, anima quae sentit, spiritus, quo sentit, et offendiculum, quod extrinsecus sentit. His, ut praedictum est, excitatur vis deliberativa, quam supra nominavimus rationem, suumque iudicium exercet, quod itidem ratio appellatur; quod quidem interdum verum, interdum probabile est.

|

|- valign = top
|Sed ratio vera non est, nisi sit certa et firma: eo quod ratio, nomen firmitudinis est. Nam et ratum non dicitur, nisi quod [0934B] firmum est. Ut itaque magno placuit Augustino: Ratio vera solius Dei est, et eorum, quibus ipse certam notitiam firmumque iudicium de rebus habere concessit. Est autem praedicamentalis inspectio, et prima fere philosophandi via, de qualibet re proposita quid sit attendere, itemque quibus proprietatibus ab aliis differat, et quomodo aliis conformetur. Deinde an sit ei quid contrarium, et an ipsum susceptibile sit contrariorum. Quae cum innotuerunt, res familiarius assignata, in notitiam transit. Utique hunc ordinem, etsi pro voto exprimere nequeam, in tantae rei investigatione tamen, quia commodissimus est, placuit imitari. Nec est ubi iustius de rationis veritatisque substantia quaeratur, quam ubi vis logicae discutitur, quae se profitetur [0934C] scientiam veritatis, ut asserit Augustinus, et utinam assequi valeat quod promittit! Constat autem quia plurimum prodest, et inveniendi examinandique rationes, viam et copiam parat.

|
|}
==Notes==
{{reflist}}[[Category:Untranslated]]